در راستای گرامیداشت روز جهانی غذا ۲۴ مهرماه نمایشگاهی توسط واحد تغذیه از غذاهای بومی و سنتی که با خرما تهیه می شوند در مرکز آموزش بهورزی برگزار گردید. در این نمایشگاه که با هدف شناسایی و معرفی غذاهای محلی و سنتی انجام شده بود غذاهایی از قبیل معسله ، شعثه رنگینک ، کلوچه خرمایی ، خرما نارگیلی ، خرما با کنجد ، حلوای خرما ، رولت خرما ، کیک خرمایی ، رولت خرما با گردو و محمر تهیه گردیده بود. همچنین تراکت آموزشی تهیه شده با موضوع اهمیت مصرف خرما به مدعوین توزیع گردید.

برنامه ریزی واحد تغذیه با همکاری واحد آموزش بهداشت ، بهداشت روان و بهداشت حرفه ای

« روز جهانی غذا ۲۴ مهرماه را گرامی می داریم »

اهمیت غذا و تغذیه در زندگی انسان تغذیه علمی است که از تغییر و تبدیل غذا در بدن و شرکت مواد مغذی در بافت ها بعد از هضم و جذبشان ، عمل مواد مذکور در فعل و انفعالات بیولوژیکی بدن و بالاخره دفع آنها صحبت می کند . مواد مغذی موجود در غذا اجزای شیمیایی تشکیل دهنده غذایی هستند که در بدن سه نقش عمده ، ایجاد انرژی ، تنظیم اعمال بدن و یا عمل رشد و ترمیم بافت های بدن را بر عهده دارند .

در روزگاران قدیم مدم عقاید مبهم و خرافاتی از قبیل قدرت ( معجزه ) قدرت شفاهی و ارزش طبی نسبت به غذاها داشتند . چنانکه میلیون ها نفر امروزه به ضروری بودن غذا برای ادامه زندگی آگاهند ، مردمان اولیه نیز به این موضوع پی برده بودند ولی اطلاعی در مورد ارزش غذایی غذاهای مختلف نداشتند .

در عصر حاضر تا کنون بیش از ۴۵ ماده مغذی برای اعمال طبیعی بدن لازم شناخته شده است . فقدان هر کدام بدون در نظر گرفتن مقدار لازم ، بر روی عمل همه بدن اثر بگذارد .

تغذیه و بهداشت

بین تغذیه و بهداشت انسان ارتباط مستقیم وجود دارد . به طور که کمبود یا فقدان هر یک از مواد مغذی در غذای مصرفی در مدت طولانی باعث بوجود آمدن بیماری و عوارض مختلف در انسان می شود که به آنها بیماری های ناشی از سوء تغذیه می گویند .

به طور کلی کسانی که دچار سوء تغذیه هستند و یا از تغذیه صحیحی برخوردار نیستند بیشتر از افرادی که از تغذیه خوبی برخوردار هستند در معرض بیماریهای عفونی قرار دارند .، زیرا مقاومت عمومی بدنشان کمتر است . افرادی که از تغذیه صحیح و خوبی برخوردار هستند به علت بالا بودن مقاومت عمومی بدنشان کمتر دچار بیماری می شوند و در صورت ابتلا به بسیاری از بیماریها سریعتر بهبود می یابند . همچنین نتایج بسیاری از مطالعات نشان می دهد که بین تغذیه و رفتار انسان نیز تا حدود زیادی رابطه مستقیم وجود دارد .

عادات غلط غذایی یکی از عوامل مهم در ایجاد کمبود عناصر مغذی و سوء تغذیه پنهان یا آشکار و در نتیجه ایجاد تغییرات رفتاری در انسان می باشد . همچنین مشخص گردیده که افراط در مصرف بعضی مواد غذایی که این نیز از عادات غلط می باشد مانند مصرف انواع نوشابه های کولا دار و غذاهای دارای مواد رنگی مصنوعی و مصرف بیش ازحد مواد مغذی و مواد آلرژی زا می توانند موجب اختلالاتی در مکانیسم های کنترل کننده بدن ( اعصاب و هورمونها ) شوند و در نتیجه ایجاد اختلال در رفتار نمایند .

تغذیه کامل و کمبود های غذایی :

با دقت در عادات غذایی و تنوع در مواد اولیه غذا می توان از بروز و ایجاد کمبود مواد مغذی جلوگیری نمود . این تنوع از عادت کردن بدن به یک نوع غذا و محروم شدن از مواد مغذی خاصی جلوگیری خواهد نمود . تغذیه ای صحیح و کامل است که در آن غذا مواد مغذی لازم را برای بدن داشته باشد . و بدن نیز قابلیت استفاده صحیح این مواد را دارا باشد و به نحوی که انسان بتواند از حد اعلای سلامت فکری و روحی کامل برخوردار شود .

نشانه های تغذیه صحیح عباتند از :

تامین انرژی لازم برای رسیدن به حد اعلای توانایی کار جسمی و فکری

فعالیت طبیعی اعضاء بدن ، مانند تکثیر سلولی اعضاء رشد و نمو حفظ طبیعی نسوج بدن

مقاومت در مقابل عفونت ها و میکروب های عامل بیماری

توانایی ترمیم بافت ها در هنگام جراحت ها و آسیب ها

ثابت نگه داشتن درجه حرارت بدن

برای تشخیص و کنترل تغذیه کامل و صحیح ، معیارهای زیر باید مورد بررسی قرار گیرد :

وزن متناسب با قد در سنین مختلف

شکل ستون فقرات خمیدگی غیر طبیعی نداشته باشد .

صافی مخاط چشم و شفافیت آن

عدم احساس خستگی و بی میلی به کار

اشتهای خوب به غذا و خواب آرام بدون ناراحتی

انجام فعالیت های حیاتی ، دستگاه گردش خون ، تنفس ، هضم ، متابولیسم و دفع

نظم دندان ها و عدم پوسیدگی مخصوصا ً در سنین کودکی

« با رعایت تنوع و تعادل در برنامه غذایی روزانه شادای و سالم زندگی کنیم »

منابع : بهداشت مواد غذایی تالیف داوود فرج زاده آلان / مبانی تغذیه ترجمه دکتر نیلوفر فیروزانی

تهیه کننده : دنا نوروزی نژاد

کارشناس تغذیه و رژیم درمانی مرکز بهداشت غرب اهواز

بیماری سل و وحشت از آن در طول تاریخ نوشته و نانوشته بشر با او همراه بوده است . آثاری از ابتلا به سل ستون مهره در مومیایی های مصریها کشف شده است . در دین زرتشت به انتشار بیماری از طریق سرفه اشاره شده است . بوعلی سینا و رازی در کتب خود به این بیماری اشاره کرده اند .

بیماری سل یک بیماری عفونی مزمن است که عامل بیماری میکروبی است و بنام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس . که در سال ۱۸۸۲  این باکتری توسط دانشمند آلمانی ( رابرت کخ ) کشف گردید و به همین علت به آن باسیل کخ هم می گویند .

بیماری سل به دو شکل ریوی و خارج ریوی وجود دارد که شایع ترین و مهمترین شکل آن همان نوع ریوی است . فرد بیمار ( مسلول ) با هر بار سرفه کردن میکروب را به بیرون پرتاب می کند و افراد در تماس نزدیک با بیمار با استنشاق هوای آلوده به میکروب دچار آلودگی و یا بیماری می شوند . در اکثر موارد به دنبال ورود میکروب به بدن به علت فعالیت خوب سیستم دفاعی بدن و مهار میکروب ، میکروب در بدن به شکل غیر فعال در می آید . اما گاهی به علت ضعف سیستم ایمنی – سوء تغذیه - … همان میکروب فعال می شود و بیماری سل ظاهر می شود .

از مهمترین علائم این بیماری : سرفه ( بیش از ۲ هفته ) – تب – تعریق شبانه – خستگی و ضعف – کاهش وزن – گاهی دفع خلط خونی همراه سرفه است . بهترین راه تشخیص بیماری بررسی نمونه خلط بیمار ( که در مراکز بهداشتی درمانی انجام می شود ) رادیوگرافی از قفسه سینه – و در نهایت نظر پزشک متخصص است .

با توجه به راه سرایت بیماری شخص بیمار باید توجه داشته باشد که برای جلوگیری از ابتلا سایر افراد ، بهداشت فردی را رعایت کند . هرگز خلط و آب دهان خود را در محیط های اجتماعی بیرون نیاندازد و در موقع سرفه کردن از دستمال شخصی یا ماسک استفاده کند .

امروزه درمان بیماری کاملا ً مشخص و راحت است و تمام داروهای مورد نیاز در کشور موجود و بطور رایگان از طریق مراکز بهداشتی درمان در اختیار بیماران قرار می گیرد . اما با توجه به طولانی بوردن دوره درمان جهت دستیابی به بهبودی کامل لازم است که بیمار همکاری کامل را تا پایان دوره درمان با پرسنل مراکز بهداشتی داشته باشد و داروها را بطور کامل و تا پایان دوره مصرف نماید . همیشه یه یاد داشته باشیم که تنها راه مبارزه با این بیماری تشخیص به موقع و درمان کامل بیماری است و درمان هر بیمار مساوی است با پیشگیری از ابتلای سایر افراد .

دکتر فطورچی – پزشک هماهنگ کننده مرکز بهداشت غرب اهواز

سمینار یکروزه بهداشت روان در تاریخ ۲۴مهرماه ۱۳۸۵همزمان با هفته بهداشت روان با حضور پزشکان کارشناسان و سایر میهمانان در سالن اجتماعات مرکز بهداشت غرب اهواز برگزار گردید.

در این سمینار ابتدا مهندس مهرداد شریفی رئیس مرکز بهداشت غرب اهواز در خصوص اهداف کلی برگزاری این سمینار توضیحاتی ارائه نمودند و ضمن تشریح وضعیت بهداشت روان و بیمار یابی در غرب اهواز به برنامه های انجام شده در مراکز شهری و روستایی در حوزه بهداشت روان اشاره نموده و به معرفی برنامه های آتی این مرکز پرداختنند.در ادامه سطوح پیشگیری و انواع بیماری های عصبی – روانی و علایم و نشانه های هر یک از بیماری ها و اختلالات رفتاری ناشی از آنها توسط مهندس مرداد شریفی توضیح داده شد.

سایر سخنرانان:

دکتر قضایی پور معاون فنی و مسئول واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت غرب با موضوع تاریخچه بهداشت روان در اروپا و ایران و اهمیت وجود دین اسلام و سنت های پیامبر و تاثیر آن در ایجاد وضعیت مطلوب بیماران روانی در ایران.

دکتر برهانی معاونت فنی مرکز بهداشت استان خوزستان با موضوع اپیدمیولوژی بیماری های روانی ، وضعیت ابتلاء به این اختلالات در جهان در جنس و سنین مختلف و مسایل مرتبط با سلامت روانی.

دکتر خواجه الدین متخصص روانپزشکی با موضوع روشهای پیشگیری از اختلالات رفتاری و تاکید بر آموزش مهارت های زندگی و شیوه های فرزند پروری در خانواده ها.

مهندس دواساز ایرانی کارشناس مسئول بهداشت روان مرکز بهداشت استان با موضع بهداشت روان کاربردی و وضعیت بهداشت روان در شهرو روستا .

خانم حکیم زاده کارشناس بهداشت روان مرکز بهداشت غرب اهواز با موضوع انواع درمان در بیماری های روانی و وضعیت کنونی درمان در کشور و تعیین نوع درمان بر اساس نوع بیماری.

امشب که نمک به زخم دين بگذارند
آتش به سر روح الامين بگذارند
نان آور هر شبي نيامد امشب
طفلان سر بي شام زمين بگذارند

به اعتقاد کارشناسان تغذیه ، روزه داران بعد از ماه رمضان به سه گروه تقسیم می شوند گروهی که بدون توجه به اثرات درمانی این ماه به علت پرخوری و بدخوری دچار اضافه وزن می شوند .افرادی که وزنشان نسبت به قبل از ماه مبارک تغییر نمی کند و در واقع معادل همان غذایی که قبلاً در چند وعده مصرف می کردند در وعده افطار شام و سحری میل کرده اند و در واقع فرصت طلایی برای سم زدایی دستگاه گوارش خود را ازدست داده اند و دسته آخر کسانی هستند که با حذف یک وعده غذایی مقدار 500 تا 600 کالری از انرژی خود را کاهش داده اند و با این اتفاق فرصت پاکسازی و بازسازی سلول های کهنه و جوان سازی سلول ها و ارگان های بدن را ایجاد کرده اند.

از پرخوری و بدخوری پرهیز و سعی کنید تنوع و تناسب را در وعده غذایی خود رعایت کنید.

توصیه های لازم :

استفاده از چهار گروه اصلی غذایی (نان و غلات ، میوه ها و سبزیها ، گوشت و حبوبات و تخم مرغ ، شیر و لبنیات )

مصرف سه وعده غذا شامل افطار ، شام و سحر ، البته مصرف غذا در دفعات کمتر ، مثلاً دو بار در روز اشکالی ندارد و بهتر است غذای مصرفی در وعده سحری خصوصیات و ویژگی وعده ناهار را داشته باشد.

مصرف شیر گرم و فرنی یا شیر برنج در هنگام افطار مناسب است همچنین استفاده از مواد غذایی آبکی مثل سوپ ، آش ، حلیم بدون روغن و مایعات به هنگام افطار و سحر موجب حفظ تعادل آب و املاح فرد روزه دار می شود.

افطار را بهتر است با کمی آب گرم یا چای آغاز کرد و پس از آن میتوان ازخرما یا کشمش استفاده کرد زیرا این دو سبب کنترل اشتها می شود.

به جای مصرف انواع شیرینی ها مثل زولبیا و بامیه که فقط حاوی انرژی و فاقد مواد مغذی (ویتامین ها و املاح ) هستند از مواد غذایی طبیعی شیرین مثل خرما و کشمش و انواع میوه استفاده شود.

مصرف آب زیاد به هنگام افطار سبب اختلال در هضم مواد غذایی می شود . همچنین مصرف مقدار زیاد آب بعد از صرف سحری نیز توصیه نمی شود.

از مصرف غذاهای چرب و سرخ کردنی و غذاهای حاوی مقادیر زیاد قند های ساده مثل قند و شکر پرهیز شود.

از مصرف تنقلات زیاد در فاصله افطار تا سحر پرهیز شود این مواد موجب می شود هنگام سحر به دلیل پربودن معده ، میل به غذا کاهش پیدا کند به طوریکه توصیه می شود به جاغذاهای چرب و سرخ شده از غذای آب پز، بخار پز و کبابی استفاده شود.

مصرف آب لیمو موجب کاهش خشکی دهان و طعم بد آن در طول روزه داری می شود.

توصیه می شود از سبزیجات تازه و یا بخار پز شده بیشتر در وعده سحری استفاده شود تا احساس عطش در طول روزه بروز ننماید . به علاوه باید از خوردن آب سرد نیز دوری کرد زیرا عطش را نه تنها کم نکرده بلکه افزایش می دهد.

منبع : مجلات دنیای تغذیه

تهیه کننده : دنا نوروزی نژاد

منابع : مجموعه چهار جلدی شیوه زندگی سالم در دوره ی سالمندی

انتشارات : وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی معاونت سلامت

تهیه کننده : زهرا شکرالهی کارشناس مامایی واحد آموزش سلامت مرکز بهداشت غرب اهواز

به مناسبت روز جهانی سالمند برگزار شد :

سمینار سالمندان در مرکز بهداشت غرب اهواز

به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت غرب اهواز با هدف افزایش آگاهی پزشکان و پرسنل این مرکز در خصوص مشکلات سالمندی و راهکارهای صحیح مواجه شدن با آنها سمینار سالمندان برگزار گردید . مهندس مهرداد شریفی رییس مرکز بهداشت غرب اهواز در سخنرانی افتتاحیه این سمینار گفت : سالمندان قشر با تجربه جامعه ما هستند و برای اینکه بتوانیم در آینده پیروز باشیم باید از تجربه های گذشته سود ببریم . از این رو سلامت این افراد که سازندگان جامعه امروز ما هستند از اهمیت ویژه ای برخوردار است . ایشان افزودند امروزه پیشرفت های طبی و رفاهی جامعه سبب شده که امید به زندگی در افراد افزایش یابد . همینک سن امید به زندگی در جامعه ما برای زنان۷۳ و برای مردان ۷۰ سال است . پیش بینی می شود در سال ۲۰۵۰ جمعیت زیر ۱۵ سال و جمعیت بالای ۶۰ سال دارای میزانی برابر شده و هر کدام ۲۱٪ جمعیت جامعه را شامل شوند . در حال حاضر با توجه به نرخ رشد ۹/۱ ٪ سالمندی و ۲/۱٪جمعیت انتظار داریم در سال ۱۴۰۰ جمعیت سالمندان ۲/۱۰ ٪ جمعیت جامعه را اشغال نماید . از این رو بایستی تدابیری اندیشیده شود که نه تنها افراد سالمند از امکانات رفاهی ، تغذیه ای و طبی برخوردار شوند ؛ افراد میانسال نیز از هم اکنون با استفاده از آموزشهای بهداشتی بتوانند سالخوردگی را به خوبی تجربه نمایند . در ادامه این سمینار خانم دکتر چراغی متخصص زنان در خصوص یائسگی و مشکلات ناشی از آن و سپس دکتر انصاری متخصص تغذیه در زمینه تغذیه در دوران سالمندی شنوندگان را آموزش دادند .

 ویزیت رایگان بیماران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهری در تاریخ۶/۷/۸۵

آقای مهندس مهرداد شریفی رئیس مرکز بهداشت غرب اهواز با اعام این خبر ، افزودند با توجه به شروع پیک دوم بیماریهای روده ای و به جهت حفظ آمادگی و ارتقاء سطح علمی کارکنان این مرکز جلسات آموزشی در خصوص بیماری در مرکز بهداشت تشکیل گردید . در ادامه ایشان بیان نمودند که بیماری وبای التور یکی از بیماریهای روده ای است که در فصل پائیز با توجه به مساعد شدن دمای هوا، می تواند شیوع پیدا کند . این بیماری  در صورتی که بهداشت فردی و عمومی رعایت نشود و همچنین بدلیل استفاده از آب و یخ غیر بهداشتی ،عدم شستشوی بهداشتی  سبزیجات و میوه جات و... انتقال می یابد .

وی در ادامه متذکر شد که تا کنون از بیش از ۲۰۰۰نمونه تهیه شده از بیماران اسهالی ،خوشبختانه هیچ گونه موردی از بیماری التور شناسایی نگردیده است . ایشان از شهروندان خواستند که جهت پیشگیری از باتلا به بیماریهای روده ای دستورات بهداشت را رعایت نمایند

۱-   از آب آشامیدنی و یخ سالم و بهداشتی استفاده نمایند

۲-    سبزیجات  ،میوه جات   را بروش بهداشتی شستشو نمایند .

۳-  بهداشت مواد غذایی را رعایت نمایند

۴-   دستهای خود را بروش صحیح شستشو نمایند