مقدمه

انسان ها در زندگي روزمره خود با وسايل ، تجهيزات و محيط هاي گوناگوني مواجه ميشوند. عدم تطابق و تناسب ميان محيط خارجي و توانمندي ها و ويژگيهاي روحي و جسمي افراد موجب بروز عوارضي ميگردد كه خسارات فراواني را به جنبه هاي گوناگون زندگي آنها وارد خواهدآورد كه ايمني و بهداشت نامطلوب ، سطوح توليد نازل و سرانجام بهره وري پايين از آن جمله است.بنابراين محيط زندگي و كار انسان بايستي متناسب با وضعيت فيزيكي رواني و قابليت هاي جسماني او به گونه اي طراحي گردد كه هيچ گونه فشار و آسيبي را به وي وارد نياورد.

در بهداشت حرفه اي و طب كار از اين اقدام به عنوان تناسب كار با انسان ( انساني كردن كار) و يا تناسب انسان با كار (از طريق انتخاب ،آموزش و رهنمود هاي شغلي و ... ) ياد ميكنند.

با توجه به افزايش روز افزون فعاليت هاي تحريري در محيط هاي آموزشي ، اداري و حتي منازل در اين مجال كوتاه ويژگيهاي يك صندلي مناسب در اين گونه فعاليتها ، در جهت نيل به اهداف بهداشت حرفه اي و ارگونومي ذكر ميگردد.

در طراحي صندلي دو محدوديت عمده قابل توجه است:

الف) هيچ اصل واحد و ثابتي وجود ندارد كه بتوان از آن در طراحي كليه جوانب صندلي استفاده نمود.

ب) تحت برخي شرايط گاهي ضرورت دارد كه يك اصل بر ديگري برتري داده شود.

برخي مشخصات صندلي:

پشتي صندلي بايد از مهره هاي كمري حمايت كرده و تكيه گاه مناسبي يراي آنها فراهم گردد.

پشتي صندلي زاويه اي به اندازه 10 تا 30 درجه از حالت عمودداشته باشد.

سطح نشستنگاه معمولا بايستي كمي به عقب شيب داشته باشد(5 درجه )

زاويه ميان سطح نشستنگاه و پشتي صندلي بايستي 95 تا 120 درجه باشد.

در صورت امكان ارتفاع صندلي و محل پشتي صندلي قابل تنظيم باشد.

براي بيشتر صندلي هايي كه مورد استفاده افراد گوناگون قرار ميگيرند ارتفاع صندلي بايستي مناسب افراد كوچك و پهناي آن ميبايست با افراد بزرگ در نظر گرفته شود .

اگر از صندلي بدون پشتي استفاده ميشود با استفاده از صندلي بلندتر كه سطح نشستنگاه آن به ميزان 10 تا 15 درجه به طرف جلو شيب دارد مي بايست ميزان خمش ناحيه مهره هاي كمر را به حداقل مقدار خود كاهش داد.

برخي مشخصات ميز كار:

در صورت امكان تمهيداتي اتخاذ گردد تا هر فرد بتواند سطح كار خود را متناسب با ابعاد جسماني و راحتي خود تنظيم نمايد.

سطح ميز كار بايد طوري در نظر گرفته شود تا بازوها آزادانه و در وضعيت استراحت از شانه ها آويزان بوده و ساعد به طور افقي و يا كمي شيب دار به سمت پايين قرار گيرند. تحت هيچ شرايطي نبايد ساعد ها به سمت بالا زاويه تند داشته باشند.

ارتفاع سطح ميز كار بايد طوري باشد كه موجب خميدگي شديد كمر و ستون فقرات نگردد.

ارتفاع سطح ميز كار بايستي بسته به نوع كاري كه انجام ميگيرد ، قابل تنظيم باشد.

توجه داشته باشيد:

· در هنگام خواندن و نوشتن از نيمه جلويي سطح نشستنگاه استفاده كنيد و هردو پاي خود را روي زمين قرار دهيد. براي بهتر كردن وضعيت بدني ،· سطح ميز به ميزان 10 تا 15 درجه به جلو شيب داده شود.

· در هنگام استراحت به سمت عقب سطح نشستنگاه صندلي حركت كنيد و از پشتي صندلي كه ناحيه مهره هاي كمري را حمايت ميكند استفاده نماييد.در اين حالت پاها را بر روي تكيه گاهي كه در نظر گرفته ايد قرار دهيد.

شهرام سمواتي-كارشناس بهداشت حرفه اي

منبع:

نشريه پيام ارگونومي-شماره 16

مقاله اصول طراحي ميز و صندلي در فعاليت هاي تحريري- نگارش دكتر عليرضا چوبينه

بيش از 250 هزار نفر از ساكنين غرب اهواز در سه ماهه اول سال 85 در زمينه هاي مختلف بهداشتي آموزش ديدند.

مهندس مهرداد شريفي رئيس مركزبهداشت غرب اهواز با اعلام اين خبر گفت : مادران – دانش آموزان – معلمين – اصناف – كارگران – سربازان و زندانيان از جمله گروههايي هستند كه بدليل حساسيت خاصشان با ديد ويژه اي به آنها نگاه شده و در مورد موضوعات اساسي متعددي از جمله بيماري هاي واگير و غيرواگير ، تغذيه ،‌تنظيم خانواده ،‌بهداشت محيط و بهداشت دهان ودندان آموزش گرفته اند . ايشان هدف از اين كار را تغيير نگرش و تغيير رفتار در عادات غلط بهداشتي مردم دانستند و گفتند :‌ از طريق آموزش صحيح و موثر مي توان عادات و رفتارهاي اشتباه را تغيير داده و در افراد نهادينه كرد ،‌بطوريكه فرد حتي بدون نظارت و حضور كارشناس بهداشت به مرحله خود ارزيابي و به اين طريق بتوان يك فرهنگ صحيح بهداشتي در كل جامعه ايجاد كرد./